การตรวจเยื่อบุผิวภายในบริเวณปากมดลูก ช่องคลอด ปากช่องคลอด และทวารหนัก ด้วยกล้องคอลโปสโคป (Colposcopy) เป็นการตรวจที่มีประสิทธิภาพสูง ในการค้นหารอยโรคและมะเร็ง ในระยะต่างๆ ของการพัฒนาโรคที่เกี่ยวข้องกับปากมดลูก โดยการส่องกล้องขยายเพื่อทำการตรวจที่ละเอียดในเนื้อเยื่อและค้นหารอยโรคก่อนที่จะพัฒนาเป็นมะเร็ง กระบวนการนี้มีวัตถุประสงค์หลัก 3 ประการ

  1. การตรวจแยกโรคว่าไม่มีมะเร็งปากมดลูกในระยะลุกลาม หรือก่อนที่เซลล์จะพัฒนาเป็นมะเร็ง
  2. การตรวจหารอยโรคขั้นสูง CIN2,3 และ adenocarcinoma in situ (AIS) เพื่อรักษาไม่ให้รอยโรคคืบหน้าเป็นมะเร็งระยะลุกลาม
  3. การวางแผนการรักษาที่เหมาะสม

ข้อชี้บ่งการตรวจ

  1. ผลการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกผิดปกติ
  2. อาการหรืออาการแสดงที่สงสัยลักษณะของมะเร็ง เช่น พบลักษณะผิดปกติ เช่น มีแผลหรือมีก้อนเนื้อจากการตรวจภายใน
  3. ผลการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกวิธีอื่นนอกจาก cytology หรือ HPV testing ให้ผลบวก
  4. การตรวจติดตามผลหลังการรักษารอยโรคด้วยการรักษาเฉพาะที่ เช่น การจี้ด้วยความเย็นและการตัดด้วยห่วงไฟฟ้า
  5. กรณีอื่นๆ ที่อาจพิจารณาตรวจด้วยคอลโปสโคป

ข้อบ่งห้าม

โดยทั่วไปไม่มีข้อบ่งห้ามที่ชัดเจน แต่อาจจะพิจารณาเลื่อนการตรวจออกไปก่อนในกรณีดังต่อไปนี้

  • มีการติดเชื้อบริเวณปากมดลูกและช่องคลอด
  • มีเลือดออกผิดปกติทางช่องคลอดหรือประจำเดือนออกปริมาณมาก
  • การตั้งครรภ์ โดยทั่ที่ไม่ได้เป็นข้อบ่งห้าม หากมีข้อบ่งชี้สามารถตรวจได้ในช่วงอายุครรภ์ที่เหมาะสม คือ 12-15 สัปดาห์
  • ควรหลีกเลี่ยงการตัดชิ้นเนื้อออกตรวจถ้าไม่สงสัยมะเร็งระยะลุกลามและไม่ควรทำการขูดภายในปากมดลูก เนื่องจากอาจมีผลทำให้ถุงน้ำคร่ำแตกหรือทำให้เลือดออกมากได้
  • กรณีที่ได้รับยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือมีโรคเกี่ยวกับการแข็งตัวของเลือดผิดปกติ

คำแนะนำการเตรียมก่อนการตรวจ

  • การเตรียมข้อมูลผู้ป่วย เช่น ประวัติการรักษา ผลการตรวจต่างๆ การใช้ยาคุมกำเนิด แพ้ยา โรคประจำตัว ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ ผลการตรวจทางรังสี เป็นต้น
  • อธิบายวิธีการและขั้นตอนการตรวจให้ผู้รับบริการทราบ
  • เซ็นใบยินยอมรับการตรวจ รับความข้อมูลทราบเสี่ยงต่างๆ
  • แนะนำให้งดการการสอดยา การสวนล้างช่องคลอด และการมีเพศสัมพันธ์ก่อนการตรวจ 1 วัน

ขั้นตอนการตรวจด้วยกล้องขยายทางช่องคลอด

  1. เปลี่ยนผ้าถุง
  2. จัดท่า นอนบนเตียงตรวจขาหยั่ง
  3. สอดเครื่องถ่างตรวจช่องคลอด แพทย์ปรับมุมของเครื่องถ่างตรวจช่องคลอดให้ปากมดลูก
  4. ชโลมปากมดลูกด้วยสารละลาย acetic acid ความเข้มข้น 3 – 5 ลงบนปากมดลูก รอประมาณ 1 นาที เพื่อดูการเปลี่ยนแปลงของผิวเยื่อบุ
  5. การตัดเนื้อออกตรวจ (punch biopsy) โดยตัดบริเวณที่ผิดปกติมากที่สุดของรอยโรค
  6. แพทย์ทำการห้ามเลือดจากบริเวณที่ตัดเนื้อออกตรวจ โดยทั่วไปแล้วเลือดมักออกเพียงเล็กน้อย
  7. แพทย์ทำการตรวจผนังช่องคลอด ซ้ำอีกครั้ง

ระยะเวลาในการทำ Colposcopy

โดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 3 – 5 นาที ความแม่นยำของการตรวจด้วยคอลโปสโคปขึ้นอยู่กับประสบการณ์และความชำนาญของแพทย์ผู้ตรวจ

การให้คำแนะนำหลังการตรวจ

  1. ภายหลังการตรวจด้วยคอลโปสโคปผู้ป่วยสามารถทำงานได้ตามปกติ
  2. แนะนำให้ดึงผ้ากอซในช่องคลอดออกหลังการตรวจประมาณ 3 ชั่วโมง
  3. สังเกตเลือดออกทางช่องคลอด ภายหลังการตัดเนื้อออกตรวจอาจจะมีเลือดออกมาเล็กน้อยได้ประมาณ 1 – 3 วัน ถ้ามีเลือดออกมากผิดปกติให้กลับมาที่โรงพยาบาลทันทีเพื่อตรวจหาสาเหตุและทำการห้ามเลือด
  4. ควรงดการมีเพศสัมพันธ์ประมาณ 2 สัปดาห์เพื่อป้องกันการตกเลือดและการติดเชื้อ
  5. ห้ามสวนล้างหรือใส่ผ้าอนามัยชนิดสอดในช่องคลอดในช่วง 7 วันแรกหลังการตรวจ
  6. นัดมาฟังผลการตรวจชิ้นเนื้อ ผลตรวจหลังทำ 14 วัน ทำการ เพื่อวางแผนการรักษาต่อไป

การตรวจ Colposcopy เป็นกระบวนการที่มีประสิทธิภาพในการค้นหารอยโรคก่อนที่จะพัฒนาเป็นมะเร็ง ทำให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาทันทีที่พบผลข้อบ่งชี้ และช่วยลดโอกาสในการพัฒนามะเร็งปากมดลูกในระยะลุกลามขึ้นอย่างมีประสิทธิภาพ

นาวาอากาศโท นายเเพทย์ ทรงพล สนธิชัย

นาวาอากาศโท นายเเพทย์ ทรงพล สนธิชัย

สาขา: อนุสาขามะเร็งนรีเวชวิทยา

การศึกษา

  • เเพทย์ศาสตร์บัณฑิต วิทยาลัยเเพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า
  • เเพทย์เวชศาสตร์การบิน ณ สถาบันเวชศาสตร์การบินกรมเเพทย์ทหารอากาศ

วุฒิบัตร

  • สูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา (Obstertrics and Gynaecology) โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช
  • อนุสาขามะเร็งวิทยานรีเวช (Gynaecological Oncology) โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช

สมาชิกทางการแพทย์

  • สมาชิกเเพทยสภา
  • สมาชิกราชวิทยาลัยสูติศาสตร์เเห่งประเทศไทย
  • สมาชิกสมาคมมะเร็งนรีเวช

ความเชี่ยวชาญพิเศษ

  • ผ่าตัดผ่านกล้องทางนรีเวช
  • ผ่าตัด ทางนรีเวชที่ซับซ้อน
  • การส่องกล้องที่ปากมดลูก

กิจกรรมทางสังคม

  • อาจารย์พิเศษ รพ.ภูมิพลอดุลยเดช
  • กรรมการสมาคมมะเร็งนรีเวช ด้าน IT

ตารางออกตรวจแพทย์ทรงพล สนธิชัย

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่

แผนกสูตินรีเวช โรงพยาบาลจุฬารัตน์ 9 แอร์พอร์ต
มือถือ 081-811-1236
โทรศัพท์ 02-115-2111 ต่อ 1140
QR Code Line

QRcode gyne