Plasmapheresis

ดีท็อกซ์เลือด

เป็นกรรมวิธี ที่นำมาใช้เพื่อการรักษาโรค ด้วยการขจัดเอาส่วน ที่ไม่ ดี หรือเป็นพิษออกจากร่างกายไป เช่น ภูมิต้านทานที่เป็นภัยกับตัวเองออกไป โดยแยกเอาส่วนที่เป็น อันตรายออก ส่วนเม็ดเลือดที่ดีก็ส่งคืน กระแสเลือด พร้อมกับชดเชยน้ำเหลืองด้วยสาร “อัลบูมิน” หรือ “พลาสมาแช่แข็ง”

โรคที่เกิดจากระบบภูมิคุ้มกันทำงานผิดปกติ สร้าง Antibodies ขึ้น แล้วปล่อยไปตาม กระแสเลือด

เหตุผลที่ต้องทำ Plasmapheresis

  • เพื่อเอาภูมิต้านทาน (Antibody) ที่ผิดปกติออกจากร่างกาย เช่น ในผู้ป่วยกลุ่มโรค SLE ที่มีอาการรุนแรง
  • เพื่อทดแทน เช่น ในโรคที่ร่างกายขาดสารบางอย่าง จำเป็นต้องเอาพลาสมาที่ไม่สมบูรณ์ออก แล้วเติมพลาสมาที่มีสารครบถ้วนเข้าไปแทน
  • เพื่อปรับหรือเปลี่ยนระบบภูมิต้านทานในร่างกายให้สมดุล

ขั้นตอนการทำ Plasmapheresis

  • ใส่สายสวนเข้าไปในหลอดเลือดดำเพื่อใช้ในการดึงพลาสมาออกมา
  • นำไปกรองด้วยตัวกรองพลาสมา (ลักษณะคล้ายเครื่องฟอกไต)
  • พลาสมาที่ไม่ดีจะถูกกรองทิ้ง
  • คืนพลาสมาดีกลับเข้าร่างกาย พร้อมเติมสารทดแทนด้วยสารอัลบูมิน หรือพลาสมาแช่แข็ง (fresh frozen plasma) ที่มีความเข้มข้นเทียบเท่ากับพลาสมา
โดยหลักการของการกรองอนุภาคเอาบางส่วนออกจากน้ำเหลือง หรือ พลาสมา โดยนำส่วนที่เหลือ ส่งกลับคืนให้ผู้ป่วย ทำให้เราสามารถใช้เทคนิคการกรองพลาสมานี้ เพื่อ คัดแยก แอนติบอดี้ สารก่อการอักเสบ ของเสีย หรือสารพิษ ออกจากร่างกายของผู้ป่วยได้อย่างรวดเร็ว จึงนับเป็นการช่วยลดภาระต่อร่างกาย และช่วยระงับการลุกลามของการเจ็บป่วยจากโรคเรื้อรังต่างๆ ได้ในเวลาอันสั้น ถือเป็นหนึ่งในขั้นตอนที่สามารถพิจารณานำมาประกอบในแผนการรักษาของผู้ป่วย

เลือดของมนุษย์มีหลายองค์ประกอบ นี่คือ เซลล์เม็ดเลือด เม็ดเลือดขาว เกล็ดเลือด แบคทีเรียและไวรัส และภูมิคุ้มกันต่อโรคต่างๆ รวมกันอยู่ในส่วนที่เป็นของเหลวของเลือดพลาสมา

6308-plasma-cover

Double Filtration Plasmapheresis (DFPP) เป็นกระบวนการทำให้เลือดสะอาดบริสุทธิ์ โดยกำจัดพยาธิสภาพที่ก่อให้เกิดโรคออกจากกระแสเลือด (อาทิเช่น ไวรัส สารก่อภูมิแพ้ ไขมันคอเลสเตอรอล และอื่นๆ) โดยใช้ตัวกรองที่มีความเฉพาะเจาะจงตามลักษณะอาการของโรคผู้ป่วย การทำ DFPP ไม่ยุ่งยาก โดยเราจะเจาะเลือดคนไข้บริเวณแขน (Brachial vein) ซอกคอ (Jugular vein) หรือขาหนีบ (Femoral vein) อย่างใดอย่างหนึ่ง

การทำ DFPP จะใช้ตัวกรองสองตัว โดยเลือดจากหลอดเลือดจะไหลผ่านตัวกรองตัวแรก ซึ่งจะแยกน้ำเหลืองออกจากเม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดขาว และเกล็ดเลือด น้ำเหลืองที่ถูกกรองจากตัวกรองตัวแรกจะไหลผ่านตัวกรองที่สอง ซึ่งจะกรองเอาพยาธิสภาพที่ก่อให้เกิดโรคซึ่งมีขนาดของโมเลกุลที่ใหญ่ ตัวกรองที่สองนี้มีความสำคัญอย่างมาก เนื่องจากจะต้องใช้ตัวกรองที่มีความเฉพาะเจาะจงต่อโรคนั้นๆ อาทิเช่น ตัวกรองเชื้อไวรัส ตัวกรองสารก่อภูมิแพ้ ตัวกรองไขมันคอเลสเตอรอล เป็นต้น

หลังจากที่นำสารก่อโรคออกไปแล้ว น้ำเหลืองที่ใสและบริสุทธิ์ก็จะไหลไปรวมกับเม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดขาว และเกล็ดเลือด กลับเข้าสู่ระบบการไหลเวียนเลือดของผู้ป่วยต่อไป เมื่อเลือดที่ไหลกลับเข้าไปมีความใสสะอาด ก็จะทำให้ร่างกายของผู้ป่วยสามารถฟื้นคืนสภาพเป็นปกติได้อย่างรวดเร็ว

1. The large pores of the first filter membrane allow plasma, proteins and pathogens to pass through and into the second filter.
2. The second filter, of smaller pore size, selectively removes pathogenic substances from the plasma.
3. Substitution fluid may be added and the treated blood / plasma are returned to the patient.
4. Pathogenic substances and some plasma are discarded.

ที่มา : asahi-kasei.co.jp