คำแนะนำการให้ วัคซีนป้องกันโรคสำหรับ

ผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ

รายละเอียด คำแนะนำ การฉีดวัคซีนป้องกันโรค

  • วัคซีนหลายชนิดสามารถให้พร้อมกันในวันเดียวได้ แต่ต้องฉีดในตำแหน่งที่ต่างกันและไม่นำวัคซีนหลายชนิดมาผสมกัน
  • ผู้ป่วยเป็นไข้หวัดแต่ไม่มีไข้ สามารถฉีดวัคซีนได้ ส่วนผู้ที่มีไข้สูงควรเลื่อนการฉีดวัคซีนไปก่อนถ้าไม่มีความรีบด่วนที่จำเป็นต้องได้รับวัคซีนทันที
  • วัคซีนชนิดเชื้อเป็นอ่อนฤทธิ์ (live-attenuated vaccine) ไม่ควรให้แก่ สตรีตั้งครรภ์ ผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องรุนแรง หรือผู้ที่กำลังได้รับยากดภูมิคุ้มกันอยู่ กรณีผู้ที่เพิ่งได้รับเลือดหรือผลิตภัณฑ์ของเลือดไม่กิน 6 เดือน เกร็ดเลือดและพลาสม่าไม่เกิน 7 เดือน อิมมูโนโกลบุลินไม่เกิน 11 เดือน สามารถให้ได้แต่ประสิทธิภาพในการป้องกันโรคอาจไม่ดี ส่วนผู้ป่วยโรคมะเร็งที่ได้รับการรักษาครบแล้ว และอยู่ในช่วงการติดตามการรักษาโดยไม่ได้รับยากดภูมิคุ้มกันแล้วอย่างน้อย 3-6 เดือน สามารถฉีดวัคซีนชนิดเชื้อเป็นอ่อนฤทธิ์ได้เหมือนคนปกติ
  • การให้วัคซีนชนิดชื้อเป็นอ่อนฤทธิ์ สามารถให้พร้อมกันในวันเดียวได้ แต่ถ้าไม่สามารถให้พร้อมกันได้ควรเว้นช่วงการให้วัคซีนชนิดเชื้อเป็นอ่อนฤทธิ์ห่างกันอย่างน้อย 1 เดือน
  • การให้วัคซีนเชื้อตาย (Inactivated vaccines) แก่ผู้ป่วยที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง สามารถให้ได้แต่การสร้างภูมิคุ้มกันหรือประสิทธิผลของวัคซีนนั้นอาจได้ผลไม่ดี ซึ่งขึ้นกับภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องของแต่ละคน

วัคซีนป้องกันโรคสำหรับผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ ตั้งแต่ 19 ปีขึ้นไป

รายละเอียดวัคซีน

กลุ่มอายุ (ปี)

19-26 ปี

27-64 ปี

ตั้งแต่ 65 ปี ขึ้นไป

วัคซีนไข้หวัดใหญ่ (Inactivated influenza vaccine) 1 เข็มทุกปี
วัคซีนไวรัสตับอักเสบบี (Hepatitis B vaccine) 3 เข็ม เดือนที่ 0, 1 และ 6 (ตรวจภูมิคุ้มกันก่อนฉีด)
วัคซีนบาดทะยัก-คอตีบ (Tetanus-diphtheria; Td vaccine) กระตุ้น 1 เข็มด้วย Td ทุก 10 ปี (เช่น อายุ 20, 30, 40…ปี)
วัคซีนบาดทะยัก-คอตีบ-ไอกรน ชนิดไร้เซลล์
(Tetanus-diphtheria-pertussis; Tdap vaccine)
ให้วัคซีน Tdap แทน Td 1 ครั้ง
วัคซีนอีสุกอีใส (Varicella vaccine) 2 เข็ม ห่างกัน 4 สัปดาห์ (ตรวจภูมิคุ้มกันก่อนฉีด)
วัคซีนหัด-คางทูม-หัดเยอรมัน
(Measles, Mumps, Rubella; MMR vaccine)
2เข็ม ห่างกันอย่างน้อย
4 สัปดาห์[อายุ<=40ปี]
วัคซีนเอชพีวี (Human Papillomavirus; HPV vaccine) 3 เข็ม[ผู้ชาย]
3 เข็ม[ผู้หญิง]
วัคซีนไวรัสตับอักเสบเอ (Hepatitis A vaccine) 2 เข็ม ห่างกัน 6-12 เดือน 2 เข็ม ห่างกัน 6-12 เดือน (ตรวจภูมิคุ้มกันก่อนฉีด)
วัคซีนนิวโมคอคคัส ชนิดโพลีแซคคาไรด์
(23-valent pneumococcal polysaccharide; PPV-23 vaccine)
1 เข็ม
วัคซีนนิวโมคอคคัส ชนิดคอนจูเกต
(13-valent pneumococcal conjugate; PCV-13 vaccine)
1 เข็ม
วัคซีนไข้เลือดออก (Dengue vaccine) 3 เข็ม เดือนที่ 0, 6 และ 12
[อายุ <= 45 ปี]
วัคซีนงูสวัด (Live-attenuated zoster vaccine) 1 เข็ม [อายุ >= 60 ปี]

 วัคซีนแนะนำ      วัคซีนที่อาจพิจรณา 

รายละเอียดวัคซีนป้องกันโรคสำหรับผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ ตั้งแต่ 19 ปีขึ้นไป

วัคซีนป้องกันโรคสำหรับ ผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ ที่มีโรคประจำตัว

วัคซีนแนะนำ

วัคซีนที่อาจพิจารณาฉีด

วัคซีนไข้หวัดใหญ่ (Inactivated influenza vaccine) วัคซีนบาดทะยัก-คอตีบ-ไอกรน ชนิดไร้เซลล์
(Tetanus-diphtheria-pertussis; Tdap vaccine)
แนะนำให้วัคซีน Tdap แทน Td 1 ครั้ง
วัคซีนไวรัสตับอักเสบบี (Hepatitis B vaccine)
วัคซีนบาดทะยัก-คอตีบ
(Tetanus-diphtheria; Td vaccine)
กระตุ้น 1 เข็มด้วย Td ทุก 10 ปี
วัคซีนอีสุกอีใส (Varicella vaccine)
[พิจรณาฉีดสำหรับผู้ติดเชื้อ HIV
ที่มี CD4+ >= 200 cells/uL]
วัคซีนไวรัสตับอักเสบเอ (Hepatitis A vaccine)
[แนะนำสำหรับผู้ป่วยโรคตับเรื้อรัง และผู้ป่วยหลังได้รับการปลูกถ่านตับหรือไขกระดูก]
วัคซีนหัด-คางทูม-หัดเยอรมัน
(Measles, Mumps, Rubella; MMR vaccine)
[พิจรณาฉีดสำหรับผู้ติดเชื้อ HIV ที่มี CD4+ >= 200 cells/uL]
วัคซีนเอชพีวี (Human Papillomavirus; HPV vaccine)
[แนะนำสำหรับผู้ติดเชื้อ HIV ที่มี CD4+ >= 200 cells/uL]
วัคซีนกาฬหลังแอ่น
(Meningococal polysaccharide; MPSV4
or conjugate; MCV4 vaccine)
[พิจรณาฉีดสำหรับผู้ที่ไม่มีม้าม หรือม้ามทำงานบกพร่อง

(Anatomic or fuctional asplenia)]
วัคซีนนิวโมคอคคัส ชนิดโพลีแซคคาไรด์
หรือ วัคซีนนิวโมคอคคัส ชนิดคอนจูเกต
(23-valent pneumococcal polysaccharide; PPV-23 vaccine
or 13-valent pneumococcal conjugate; PCV-13 vaccine)

*ผู้ที่มีโรคประจำตัว ได้แก่ ผู้ป่วยโรคหัวใจ โรคปอด ไต ตับแข็ง ผู้ที่ไม่มีม้าม หรือม้ามทำงานบกพร่อง ผู้ที่ติดเชื้อ HIV ผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องรุนแรง ผู้ป่วยหลังได้รับการปลูกถ่ายอวัยวะหรือไขกระดูก [ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้จากเอกสารอ้างอิงฉบับสมบูรณ์]

รายละเอียดวัคซีนป้องกันโรคสำหรับ ผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ ที่มีโรคประจำตัว

อาการข้างเคียงและการดูแลหลังจากได้รับวัคซีน

  • วัคซีนที่ใช้ในปัจจุบันส่วนใหญ่มีความปลอดภัยสูง แต่ยังคงพบอาการข้างเคียงได้บ้างซึ่งส่วนใหญ่ไม่รุนแรงและยอมรับได้ และจะหายไปในระยะเวลา 2-3 วัน
  • อาการข้างเคียงของวัคซีนมีความแตกต่างกันไปตามประเภทของวัคซีน ซึ่งวัคซีนเชื้อตายมักทำให้เกิดอาการข้างเคียงได้เร็วหลังได้รับวัคซีน โดยเฉพาะเรื่องไข้ ส่วนวัคซีนเชื้อเป็นมักมีอาการข้างเคียงคล้ายกับอาการของโรคนั้น ซึ่งพบได้ไม่บ่อยนัก และอาการมักเกิดขึ้นหลังจากได้รับวัคซีนไปแล้วหลายวัน อาการข้างเคียงหลังได้รับวัคซีนมี 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ
    1. อาการเฉพาะที่ เช่น อาการปวด บวมแดง เจ็บ คันบริเวณที่ฉีด เป็นต้น
    2. อาการทั่วไป เช่น อาการไข้ อ่อนเพลีย ผื่น เป็นต้น
  • การรักษาอาการข้างเคียงอาจทำได้โดยการประคบด้วยน้ำอุ่นบริเวณที่บวม ซึ่งจะช่วยให้ทุเลาลง หรืออาจให้ยาแก้ปวดลดไข้ร่วมด้วย ควรปรึกษาแพทย์ในกรณีที่อาการรุนแรงหรือไม่ดีขึ้นภายใน 2-3 วัน